Waterpomp onderhouden en vorstklaar maken

Onderhoudsvrij betekent niet dat vuil mag blijven zitten

Een onderhoudsvrije waterpomp kan nog steeds reiniging nodig hebben. Het gaat om 2 verschillende taken: gepland onderhoud aan het apparaat en vuil verwijderen na gebruik. Kärcher noemt bepaalde dompelpompen bijvoorbeeld onderhoudsvrij, maar schrijft voor dezelfde apparaten wel spoelen en reinigen voor. Dat is dus geen tegenstrijdigheid.

Vuil kan de inlaat of het filter blokkeren. Bij sommige pompen kan vervuiling ook de terugslagklep hinderen, die water in de bedoelde richting doorlaat. Laat je resten opdrogen, dan kunnen ze lastiger te verwijderen zijn. Welke onderdelen je zelf mag bereiken en schoonmaken, staat bij jouw uitvoering.

Een vast schoonmaakritme voor alle waterpompen is niet zinvol. Een pomp voor schoon reservoirwater krijgt ander vuil te verwerken dan een pomp voor vervuild water. Kijk daarom naar wat je verpompt, hoe vaak je de pomp gebruikt en het voorgeschreven onderhoud. Wacht niet op een storing als een filter zichtbaar vervuild is.

Wat je verzorgt, hangt af van je opstelling

Begin bij de taak van je pomp. Een mobiele pomp die je na gebruik opbergt, vraagt een andere aanpak dan een installatie die de afvoer of watervoorziening blijft verzorgen.

‘Dompelpomp’ betekent niet automatisch dat een pomp als permanente afvoerinstallatie mag dienen. Er zijn tijdelijke drainagepompen die daar uitdrukkelijk niet voor bedoeld zijn. Die beperking blijft ook gelden als er een vlotter op zit.

Heeft je installatie een drukvat? Volg dan ook het onderhoudsplan voor dat vat. In de gids over drukvaten lees je welke gegevens daarvoor nodig zijn. Het schoonmaken van een bereikbaar filter is geen aanleiding om ook het drukvat open te maken.

Eerst stroomloos en zo nodig drukloos

Stop de pomp voordat je onderdelen verwijdert of met de hand schoonmaakt. Haal de stekker er alleen uit als je de aansluiting droog en veilig kunt bereiken. Ga daarvoor niet in water staan. Bij een vaste elektrische aansluiting laat je door een vakman bepalen hoe je de installatie veilig uitschakelt.

Bij een drukpomp moet ook de druk van het te openen deel af zijn. Volg daarvoor de drukontlasting van jouw uitvoering, bijvoorbeeld via een daarvoor bedoelde aftapmogelijkheid. Draai geen filterdeksel los om druk te laten ontsnappen.

Reinig alleen onderdelen die volgens de gebruiksaanwijzing toegankelijk zijn voor de gebruiker. Een uitneembaar filter mag je vaak met schoon water afspoelen. Gebruik een zachte borstel of reinigingsmiddel alleen als dat voor dit onderdeel is toegestaan. Hetzelfde geldt voor smeren: voeg niet op eigen initiatief olie of vet toe.

Controleer meteen of de slang geknikt of beschadigd is en of de kabel en behuizing er onbeschadigd uitzien. Een beschadigde kabel is geen schoonmaakprobleem. Gebruik de pomp dan niet verder en laat hem beoordelen. Til een pomp op aan de daarvoor bedoelde handgreep, niet aan de voedingskabel.

Vóór de vorst leeg, droog en vorstvrij opbergen

Voor een mobiele seizoenspomp die vorstvrij moet worden opgeslagen, begint winterzorg vóór de eerste vorst. Wacht dus niet tot de pomp of slang al bevroren is. Resterend water kan bij vorst schade veroorzaken.

Maak de pomp en de bijbehorende slangen of accessoires leeg volgens de werkwijze van jouw uitvoering. Laat de delen drogen en berg ze op de voorgeschreven vorstvrije plaats op. Laat de pomp niet droog draaien om hem leeg te krijgen.

Een dakje, omkasting of onverwarmd tuinhuis is niet vanzelf vorstvrij. De temperatuur kan daar nog steeds onder nul komen. Ook ‘dompelpomp’ of ‘bronpomp’ is geen bewijs dat de pomp de hele winter buiten kan blijven. Controleer de concrete opslag- en gebruiksvoorwaarden, ook van de leiding en aansluitingen.

Heb je een vaste installatie voor afvoer, verwarming of watervoorziening? Maak die niet op basis van dit seizoensadvies leeg. Bespreek met de installateur welke onderdelen tegen vorst beschermd moeten worden en hoe de noodzakelijke functie behouden blijft.

Weer starten na de opslag

Bekijk vóór het aansluiten of er schade is aan de pomp, slang of toegankelijke afdichtingen. Zet uitgenomen onderdelen terug zoals voorgeschreven. Moet deze uitvoering vóór gebruik gevuld of ontlucht worden? Doe dat vóór het inschakelen.

Controleer na het starten vanaf een veilige, droge plek of er water komt en of de aansluitingen niet lekken. Levert de pomp geen water of werkt hij anders dan normaal? Stop dan en controleer de startvoorwaarden. Steeds opnieuw aanzetten vervangt het oplossen van de oorzaak niet.

Voor stroomverbruik tellen vermogen én looptijd

Minder water, een langere looptijd of vaker in- en uitschakelen kan aanleiding zijn om de pomp en opstelling te controleren. Zo'n verandering bewijst nog niet dat het filter vuil of de pomp versleten is. Een andere waterstand, waterafname of slang kan ook verschil maken. Noteer daarom wat er veranderd is en wanneer de klacht begint.

Voor het stroomverbruik telt niet alleen het vermogen, maar ook hoelang de pomp draait. Stel dat een pomp werkelijk 600 W opneemt. Na 1 uur is dat 0,6 kWh. Draait hij met hetzelfde opgenomen vermogen 1,5 uur, dan is dat 0,9 kWh: 0,3 kWh meer.

Dat is een rekenvoorbeeld, geen meting van een vervuild filter. Het laat zien waarom een veranderd gebruik of langere looptijd aandacht verdient. Je kunt er geen vast besparingspercentage door schoonmaken uit halen. Ook een levensduur in jaren kunnen we niet betrouwbaar aan alleen het onderhoud koppelen.

Zuigt de pomp slecht aan? Ga verder bij waterpomp zuigt niet aan. Blijft een drukpomp vaak schakelen? Lees dan hydrofoorpomp blijft draaien of schakelen. Zo zoek je gericht verder, in plaats van op goed geluk onderdelen te vervangen.

Het juiste onderdeel begint bij het typeplaatje

Zoek een vervangend onderdeel bij de exacte uitvoering, niet alleen bij een naam of foto die erop lijkt. Noteer het merk en volledige product- of artikelnummer op het typeplaatje. Neem ook een uitvoeringscode of serienummer mee als de onderdelenzoeker daarom vraagt.

Het productnummer identificeert de pomp. Het onderdeelnummer identificeert bijvoorbeeld het filter of de afdichting. Zoek het juiste onderdeel in de bijbehorende onderdelenlijst of tekening en laat bij twijfel de fabrikant of servicepartner de combinatie bevestigen. Een aansluiting die ongeveer past, is nog geen bewijs dat het onderdeel geschikt is.

Dat een onderdeel verkrijgbaar is, betekent niet dat je het zelf mag vervangen. Beperk je tot het werk dat voor de gebruiker is beschreven. Laat interne en elektrische reparaties uitvoeren door een geschikte servicepartij. Voor de keuze van externe verbindingen lees je verder bij pompslangen en koppelingen.